Stappenplan scheiden

De regelgeving met betrekking tot echtscheidingen of het verbreken van de samenleving is complex en dat blijkt ook uit onderstaand praktijkvoorbeeld. Ik heb besloten om regelmatig een praktijkcasus te delen, zodat duidelijk is hoe de adviespraktijk er uitziet en waar cliënten en professionals tegen aan kunnen lopen. De financiën zijn daarbij vaak een groot obstakel. Ik merk, dat partijen er vaker voor kiezen om eerst het convenant te laten opstellen en daarna pas de consequenties te bekijken. Waarom is het hier de omgekeerde wereld vraag ik mij af? …………………………… Er wordt niet beseft wat de impact is van het maken van onvoldoende doordachte keuzes bij een echtscheiding. Ook kunnen scheidingen zonder financieel inzicht zorgen voor hoge kosten achteraf en alsnog een escalatie van de verhoudingen tussen de exen. Wat heb je aan een behandelplan dat niet doordacht is en onvoldoende toegespitst op de jullie situatie? De financiële berekeningen van de partner en kinderalimentatie zijn dan bijvoorbeeld ook vaak gebaseerd op verkeerde uitgangspunten.

Ik vergelijk het maar met het volgende. Stel je voor…………………………… Je bent ziek en gaat naar de huisarts. Die verwijst je door naar de specialist in het ziekenhuis om onder behandeling te gaan. Vervolgens kom je bij de specialist en krijg je direct het behandelplan voorgelegd zonder dat er eerst een analyse gemaakt is en een diagnose is gesteld. Deze teken je direct, zodat je van start kan gaan om beter te worden. Uiteraard is het beter om eerst de goede en juiste diagnose te stellen en daarna een behandelplan op te stellen.
Mensen hebben bij een echtscheiding een financiële huisarts nodig. Iemand die de situatie analyseert en doorvraagt wat de klachten zijn en waar de pijn zit. Vervolgens kan de diagnose gesteld worden. Daarna moeten urgente zaken direct opgelost worden. Het behandelplan (echtscheidingsconvenant) komt daarna aan bod. Op deze wijze wordt de rust gecreëerd, die jullie zoeken. De financiële huisarts bekijkt ook welke specialisten ingeschakeld moeten worden en houdt regie in het proces.
DE CASUS:
De heer en mevrouw G. zaten in mediation. Het was de bedoeling om snel te schakelen, zodat ze verder konden met hun leven. Beide partijen werden door de mediator aangemoedigd een convenant te sluiten, waarna mevrouw naar mij werd doorverwezen. De man was in dit geval financieel beter onderlegd en wist wat de impact was van de echtscheiding op zijn financiële situatie. Mevrouw wist dit niet, maar voelde zich gedwongen om snel te schakelen. Onderstaande obstakels en problemen kwamen naar boven uit het echtscheidingsconvenant.
OBSTAKELS

  • Afzien partneralimentatie: Mijn vraag was of er al duidelijkheid was omtrent de woning en de mogelijkheden qua financieren. Toen kwam het welbekende kip-ei verhaal. De hypotheek adviseer moet eerst het convenant hebben en kon na echtscheiding pas aangeven of het wel of niet kon. Dit betekent dus dat het risico in deze situatie is dat alle afspraken in het convenant niet juist zijn en gebaseerd op de daadwerkelijk situatie. Wat nu als de hypotheek niet rondkomt en de vrouw heeft afgezien van partneralimentatie?
  • Behouden woning: Mevrouw wilde wel dat de man in de te dureechtelijke woning bleef wonen omwille van het belang van de kinderen. Dit
    betekende in dit geval wel dat er veel minder (tot geen) ruimte was voor
    partneralimentatie vanwege het geen rekening gehouden met een te hoge woonlast bij op de berekening van de partneralimentatie.
  • Verdelen kosten kinderen: De kinderen zouden 50/50 bij ieder van de ouders wonen. En er was afgesproken om de lasten van de kinderen te betalen van de kinderrekening. De (kinderopvang) kosten van de ouders waren veel hoger en het zou er dus op neer komen dat het bedrag op de kindrekening niet voldoende zou zijn in de praktijk. Er werd als oplossing bedacht die ieder in zijn of haar draagkracht zou bijdragen aan de extra kosten. Mevrouw besefte niet dat deze kosten nog van haar netto besteedbaar inkomen af gingen.
  • Financiële verdeling: Er was afgestemd dat alle gemaakte kosten gezamenlijk betaald zouden worden. Zoals hypotheekadvies man, kosten financieel specialist, kosten notaris. In dit geval was dat niet gunstig. Voor de man zijn de hypotheek en notaris kosten gedeeltelijk aftrekbaar i.v.m.het verwerven van een halve woning. De kosten van de financieel specialist waren voor mevrouw aftrekbaar vanwege het advies in verband met het verkrijgen van inkomensvoorzieningen.
  • Waarde BV: deze was meegenomen in de waardering op O,maar de rekening courant vanuit privé naar de BV werd wel gezamenlijk verdeeld. Dit hoeft geen probleem te zijn maar dan is er ook objectiviteit nodig en de prognosecijfers van de BV.

MOGELIJK (ANDERE) OPLOSSINGEN EN TIPS

  • Kijk bijvoorbeeld op de checklist, die is opgesteld door de federatie financieel planners, http://www.ffp.nl/lifeevents/relatie/scheiden/chec… of op www.verderonline.nl de website van de Vereniging van Familierechtadvocaten en Scheidingsmediators voor het stappenplan
  • Afspraken opnemen in het convenant voor het geval, dat de financiering niet rondkomt. Wat wordt er dan afgestemd qua partneralimentatie, etc?
  • Als het overnemen van de woning nu geen mogelijkheid is afstemmen om bijvoorbeeld nog twee jaar verbonden te blijven aan de hypotheek. Een alternatieve oplossing kan zijn om samen een beleggingspand aan te kopen op basis van huurstromen, die mevrouw kan opbrengen. Dit kan niet zomaar en hier zitten ook haken en ogen aan. Daadwerkelijk kijken wat de lasten dan worden en duidelijke afspraken maken. Hierbij kan rekening gehouden worden met de echtscheidingsregeling en het feit dat de hypotheek voor de vertrekkende partij nog twee jaar aftrekbaar blijft zolang dit deel (in deze casus 50%) nog betaald wordt. Denk hierbij wel aan de risico’s van de onverdeelde woning bij echtscheiding: vervallen van de echtscheidingsregeling na 2 jaar, overgangsrecht kan komen te vervallen voor vertrekkende partner, aansprakelijkheid voor hypotheek blijft ondanks afwijkende afspraken in convenant, risico’s van alsnog een gerechtelijke procedure. ie ook mijn blog over “de risico’s en aandachtspunten bij een onverdeelde woning”: https://www.linkedin.com/pulse/de-onverdeelde-woni…
  • Indien de woning onverdeeld blijft denk dan ook aan de mogelijkheden van de huidige hypotheek. Kunnen deze lasten verlaagd worden, hoe zit het met gekoppelde polissen? Wanneer loopt de huidige rentevaste periode af? Als dat gedurende de scheidingsregeling is, is het bverstandig de rente op variabel te zetten. Dan kan er bij eventuele toedeling boetevrije afgelost worden of op de huidige rente vastgezet te worden. Bij toedeling zal namelijk de huidige hypotheekconstructie geheel opgebouwd moeten worden als die moet voldoen aan de nieuwe regels. Er kunnen overigens nog steeds aflossingsvrije leningen worden afgesloten met inachtneming van de 50% aflossingseis uit de Gedragscode Hypothecaire Financieringen, maar de rente over een dergelijke lening is dan niet fiscaal aftrekbaar.

Stap 1: Analyseer de situatie


Wat is de huidige uitgangspositie en op wat voor manier wensen jullie daadwerkelijk te scheiden? Hoe ziet jullie nieuwe toekomst eruit? Denk hierbij ook aan de toekomst voor de kinderen. Wat vind je belangrijk in de nieuwe toekomst. Daarnaast is het van belang je niet op te laten jagen. Soms is één van de partners al verder in het (rouw)proces dan de ander. Voor goed scheiden is persoonlijke professionele begeleiding nodig op verschillende vlakken. Door deze begeleiding kunnen jullie als ouders samen kwalitatief goede afspraken maken en ontstaat er ook ruimte voor de wensen en verwachtingen van de kinderen. Maar nog belangrijker is dat jullie verder gaan als collega-ouders en niet als vechtende exen. Het is van belang dat het financiële, fiscale en juridische advies van de echtscheiding betrouwbaar en uitvoerbaar is.
Stap 2: Stel een diagnose


Het meest verstandig is om alle feitelijkheden op een rij te laten zetten en de fiscale, juridische en financiële consequenties te laten doorrekenen . Het belangrijkste is dat jullie allebei focus hebben op waar je naar toe wilt, zodat berekeningen gemaakt kunnen worden met de correcte uitgangspunten. Zo komen jullie goed beslagen ten ijs en kunnen jullie de juiste keuzes maken. Daarin is ook van belang dat het niet altijd om gelijk krijgen gaat, maar om jullie beider geluk. Als het vervolgens duidelijk is wat en welk probleem er opgelost moet gaan worden, zet dat dan duidelijk op papier. Schakel een financiële huisarts (financieel planner) in, zodat hij of zij dat voor jou specialisten kan inschakelen. Denk aan een kindbehartiger, kindercoach, notaris, makelaar en in sommige gevallen ook een fiscalist. Een financieel planner (www.vooruitkijken.nl) kan kijken naar de financiële mogelijkheden en onmogelijkheden van jullie toekomstwensen met betrekking tot een andere woning. De medewerker van de bank of tussenpersoon geeft vaak pas concreet aan berekeningen te kunnen maken van een individuele situatie als het echtscheidingsconvenant er is. Dan kan namelijk het complete hypotheekadviestraject gestart worden. Een compleet hypotheektraject is in deze fase nog niet nodig. Jullie hebben antwoord en begeleiding nodig op vraagstukken, zoals het te verwachten netto besteedbaar inkomen na de scheiding, de mogelijkheden met betrekking tot de hypotheek, het pensioen, het vermogen en lijfrentepolissen. Ondernemers moeten zelfs nog verder kijken: wat zijn de fiscale consequenties voor de onderneming en wat is de waardering van de onderneming, in verband met de verdeling of verrekening van het vermogen?
Kindbehartiger: De Kindbehartiger is een professional die er speciaal is voor kinderen in een scheidingssituatie, om te luisteren naar hun stem, hen uitleg te geven, alsmede hun positie te borgen, het liefst zo vroeg mogelijk als ook (enkele) jaren na de scheiding. De Kindbehartiger zorgt ervoor dat de beleving van ieder kind helder wordt, plaatst deze samen met het kind in perspectief en vertaalt deze richting ouders, verzorgers, overige belanghebbenden en indien nodig richting het juridisch speelveld. (www.kindbehartiger.nl).
Boekhouder/accountant: Hoe gaan jullie om met de belastingaangifte in het jaar van scheiding en wat is het gunstigst in jullie situatie. Niemand zit erop te wachten om duizenden euro’s terug te moeten betalen aan de belastingdienst. In het jaar waarin je niet meer samen woont en de echtscheiding ingediend is, kun je nog kiezen om het hele jaar als fiscaal partners behandeld te worden. Er kunnen wel afspraken gemaakt zijn in het convenant maar als de aangifte niet juist wordt gedaan kloppen de onderliggende berekeningen niet en dus ook het daadwerkelijk netto besteedbaar inkomen. Hier gaat het vaak mis in de echtscheidingspraktijk en aan te raden is om bij ieder echtscheiding af te spreken dat de aangifte in het jaar van echtscheiding en ten tijde van onverdeeldheid van de woning door dezelfde boekhouder/accountant gedaan wordt.


Stap 3: Los urgente zaken direct op

Onderstaande aan aantal voorbeelden:

  • Overlijdensrisicoverzekering:
  • Aanpassing testament: Het aanpassen van het testament is vaak ook al wenselijk. Volgens de wet ben je formeel nog steeds getrouwd als de echtscheidingsbeschikking van de rechtbank nog niet is ingeschreven door de ambtenaar van de Burgerlijke Stand. Dat betekent dat als je voor die tijd overlijdt jouw toekomstige ex ineens jouw weduwe of weduwnaar is. En dus ook van jou erft (samen met de kinderen als de langstlevende regeling van toepassing is). Jij kunt voor die situatie in je testament laten opnemen dat je je (toekomstige) ex-man of ex-vrouw onterft. Zie ook http://www.ntrs.nl/links/notaris-termen-wat-beteke…
  • Het aanpassen van de schadeverzekeringen:

Stap 4: Het behandelplan


Het convenant is de output van alles wat samen, met behulp van de advocaat, mediator en eventueel andere ingeschakelde specialisten besproken is.Maar een waarschuwing is wel op zijn plaats, omdat er helaas nog steeds advocaten zijn, die slechts als postbus fungeren voor mediators en scheidingsbegeleiders. Gemaakte convenanten worden dan zonder toetsing van het juridisch kader zonder meer doorgesluisd naar de rechtbank. Op deze manier verliest de advocaat zijn of haar belangrijkste rol in de echtscheiding. Een advocaat is noodzakelijk voor het juridische kader, een financieel planner voor het financiële kader, een kindercoach of kindbehartiger voor de kinderen en een belastingadviseur voor de belastingaangifte. En nee, dit hoeft zeker niet duurder te zijn, maar zal eerder geld besparen omdat de juiste fiscale, financiële en juridische keuzes gemaakt worden. Het maakt niet uit waar je instapt in de trein, uiteindelijk zul je elk station moeten passeren. Vergeet ook niet om gedurende de reis eens uit het raam te kijken en te beseffen waar je nu staat. Met het behandelplan gaan jullie een toekomst tegemoet, die duidelijk uitgestippeld is. Een toekomst waar de mogelijke obstakels die jullie onderweg tegen komen al ondervangen zijn. Denk eraan als één van jullie een nieuwe partner krijgt, de kinderen extra zorg nodig hebben, er minder gewerkt wordt etc. Het belangrijkste is dat jullie on speaking terms blijven, maar helaas is dat in de praktijk niet altijd het geval. Zodra de scheiding rond is ziet soms de andere partner geen noodzaak om de huidige gemaakte afspraken te wijzigen. Helaas is het huidige convenant dan wel hetgeen waar aan vastgehouden wordt. Dit kan alleen eenzijdig gewijzigd worden door het indienen van een verzoek bij de rechtbank met behulp van een advocaat. Het beste kunnen er duidelijke afspraken gemaakt worden voor nu maar ook over de toekomst zo lang de ander nog een stok heeft om mee te slaan. Dit klinkt heel hard maar zo werkt het helaas vaak in de praktijk. Er zijn vaders of moeders die bijvoorbeeld nog vasthouden aan een ouderschapsplan dat is opgesteld toen hun kind nog 1 jaar was. Inmiddels is hun kind 9 jaar oud en geeft het aan vaker bij de andere ouder te willen zijn. Helaas is wijziging van de omgangsregeling alleen mogelijk in overleg en als dat niet gaat, dan is een gang naar de rechter noodzakelijk. Van dit soort gevechten zijn helaas kinderen vaak de dupe.
Conclusie:


Bij grote financiële beslissingen is het fijn als iemand met verstand van zaken met je meedenkt en er voor zorgt, dat je niet van het kastje naar de muur gestuurd wordt. Bij scheiden is het van belang in alle rust beslissingen te nemen op een gefundeerde en weloverwogen manier. Overweeg je te scheiden en wil je graag de financiële, fiscale en juridische consequenties inzien alvorens de definitieve stap te zetten, dan is het goed om advies in te winnen bij een financieel planner. Het is van belang dat jullie beiden beseffen wat de uitwerking is van de te maken afspraken. Anders komen jullie achteraf voor vervelende verassingen te staan. Als vertrouwenspersoon hoort er geschakeld te worden tussen andere adviseurs die nodig zijn. Een financieel planner als verbindende schakel in het proces van echtscheiding tussen advocaat, mediator of financiële instelling is een aanbeveling bij de huidige ingewikkelde wet- en regelgeving.

Samenwoners en restschuld

De rechtbank te Rotterdam heeft recent uitspraak gedaan in een situatie waarbij 2 samenwoners een restschuld overhielden na de verkoop van een fiscale eigen woning. Bijzonder in deze casus was dat de hypothecaire lening op beide namen was gesloten, maar de woning op naam van één van beiden stond. De vraag welke voorlag was, wie van beiden nu verplicht is deze restschuld te dragen. Zie de bijlage ffp-kennis-actualiteit-5969 voor het gehele artikel van de FFP.

Uitspraak Rechtbank Rotterdam:
http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBROT:2016:4320 Artikel 6.10 BW: http://wetten.overheid.nl/BWBR0005289/2016-07-01
Uitspraak Hof Den Haag 12 december 200:
http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHSGR:2007:BC2040

7-Wonen

ffp-kennis-actualiteit-5969

Publicatie artikel “Financieel Planner als Schakel bij echtscheiding” in FFP Magazine

Klik op de link om de volledige publicatie te lezen: Ffpmagazine Financieel Planner als schakel bij echtscheiding

De eigen woning & scheiding of het verbreken van de samenleving

De regelgeving met betrekking tot echtscheidingen of het verbreken van de samenleving en de eigen woning is complex. De kennis is bij veel hypotheekspecialisten en financieel planners wel aanwezig, maar het toepassen daarvan  in de praktijk geeft vaak problemen.

Vooral lastig vanwege de regelgeving met betrekking tot het geven van advies binnen de complete hypotheekadviestrajecten die veelal geboden worden. Voor het eerste adviesgesprek over een nieuwe hypotheek betaalt de cliënt in de regel niets. In het gesprek moet de adviseur zijn cliënt duidelijk vertellen welke diensten hij voor de cliënt verricht en wat de kosten hiervan zijn. Tevens moet hij zijn dienstverleningsdocument overhandigen, waarin zijn werkwijze staat beschreven en waarin de cliënt  leest wat hij of zij  precies mag verwachten van zijn dienstverlening.

In de praktijk blijkt maar al te vaak dat de cliënt door advocaat of mediator naar de bank of tussenpersoon gestuurd wordt in plaats van naar een financieel planner[1]. Het is goed te onderkennen waar je als advocaat of mediator een stap terug zou moeten doen om samen te werken met andere experts. Stuur de cliënt niet van het kastje naar de muur. Het is al lastig genoeg om een echtscheiding vlekkeloos te regelen. Het uiteindelijke doel is toch om cliënten goed uit hun echtscheiding te laten komen en een vechtscheiding te voorkomen.

FFP en RFEA

De medewerker van de bank of tussenpersoon geeft vaak pas concreet aan berekeningen te kunnen maken van een individuele situatie als het echtscheidingsconvenant er is. Dan kan namelijk het complete hypotheekadviestraject gestart worden. Een financieel planner (FFP) (het liefst ook met de registratie RFEA, register financieel echtscheidings advies) kan wel ingeschakeld worden voor het maken van berekeningen voor de hypotheek en deze kan op uurbasis betaald worden. Een compleet hypotheektraject is in deze fase nog niet nodig.

Anders dan een verzekeringsagent, hypotheekadviseur of vermogensbeheerder is de financieel (echtscheidings) planner geen productadviseur. De kennis van de gecertificeerde financieel planner reikt dan ook verder dan de door de Wet financieel toezicht (Wft) gestelde eisen. Die bovenwettelijke kennis wordt geborgd doordat gecertificeerde planners zich continu moeten laten bijscholen. Daarbij kunnen FFP-leden niet volstaan met het bijwonen van seminars: hun kennis van veranderde wet- en regelgeving wordt getest door een onafhankelijke stichting. Om hun FFP-certificatie te behouden, moeten planners zich minimaal elke twee jaar op basis van een uitgebreide casus laten toetsen. [2]

Idealiter fungeert de financieel planner als een spin in het web. Je kunt het vergelijken met het bouwen van een huis. De financieel planner is de architect; daarna krijgt de cliënt  te maken met aannemers en onderaannemers, de productbemiddelaars en specialisten. De planner zorgt ervoor dat de juiste mensen aanschuiven om cliënt van het relevante specialistische advies te voorzien. En als de consument een “one stop shop” wil, kan de planner desgewenst ook de benodigde producten afsluiten.’ De financieel planner is vertrouwenspersoon en levert maatwerk zonder persoonlijk belang bij verkoop van “producten”.

Het echtscheidingsconvenant en/of akte van verdeling

Voor samenwoners is een convenant niet verplicht, maar het is wel aan te bevelen om goede afspraken op papier te laten zetten over de verdeling van de eigen woning. Zo zal er een waarde bepaald worden voor de eigen woning en er zal omschreven moeten worden wat er gebeurt met eventuele spaarpolis(sen). Ook eventuele schenkingen, die ingebracht zijn in de eigen woning hebben effect op de verdeling en het fiscale plaatje van de eigenwoningschuld.  

Het echtscheidingsconvenant is van belang voor de uitvoerbaarheid van het financiële gedeelte van de scheiding. Om te voorkomen dat het convenant niet voldoet aan de eisen van de bank of hypotheekverstrekker is het van belang, dat er getoetst wordt of het convenant voldoet aan wet- en regelgeving. Op deze manier kan de echtscheiding ook daadwerkelijk afgewikkeld worden.

Het is van belang dat de mogelijkheden met betrekking tot de hypotheek berekend worden. Onder andere de hoogte van de huidige hypotheek onder overgangsrecht en de mogelijkheden in de toekomst van  beiden. Kan één van beide in de echtelijke woning blijven wonen of moet de woning verkocht worden? Gaan ze huren of kopen ze een andere woning? Welke aankoopprijs is realistisch? Hoe ziet het netto besteedbaar inkomen eruit na scheiding? Voor het inzichtelijk maken van het netto besteedbaar inkomen zijn tegenwoordig goede tools beschikbaar, waardoor cliënten al heel veel zelf kunnen. Digitaal is het nieuwe normaal en cliënten zouden alleen een specialist in moeten schakelen voor vraagstukken waar echt een expert voor nodig is. Het is zonde om een schoenendoos met oude papieren uit te gaan zoeken voor de cliënt, terwijl cliënt dat makkelijk zelf kan.

De cliënt heeft antwoord en begeleiding nodig op onderstaande vraagstukken:

·         te verwachten netto besteedbaar inkomen na de scheiding

·         het maken en toetsen van financiële afspraken bij  echtscheiding

·         mogelijkheden met betrekking tot hypotheek

·         opzet van mogelijke nieuwe hypotheekconstructie

·         advies over verdeling, verrekening of conversie van pensioen. Dit hangt namelijk weer nauw samen met de mogelijkheden van een hypotheek.

·         advies over verdeling en verrekening van vermogen

·         advies over voortzetting, afkoop en/of verdeling van lijfrentepolissen

Voor de ondernemer gaat het nog verder:

·         de fiscale consequenties voor de onderneming

·         waardering van de onderneming in verband met de verdeling of verrekening van het vermogen

Hypotheekadvies dat gegeven wordt moet getoetst zijn aan de huidige wet- en regelgeving. De cliënt moet na een goed advies terecht kunnen bij elke bank of tussenpersoon. Een financieel planner als schakel in het proces van scheiding tussen advocaat mediator en bank of financiële instelling is een aanbeveling bij de huidige ingewikkelde wet/ en regelgeving.

Mochten er naar aanleiding van dit blog vragen zijn over een individuele situatie of de mogelijkheden voor ondersteuning als professional in het echtscheidingsproces, aarzel dan niet om contact met mij op te nemen.

 

Suzanne de Moor FFP RFEA

Financieel Echtscheidings Planner bij More Advice

06-28418123 / suzanne@moreadvice.nl / www.moreadvice.nl

 

Doe vooral aangifte!

Doet u nooit aangifte of heeft de belastingdienst u een brief geschreven waarin staat dat u geen aangifte hoeft te doen? Doe het toch maar wel. Het is de enige manier om erachter te komen dat u geen geld laat liggen. Veel ouderen hebben bijvoorbeeld recht op een belastingteruggaaf om de simpele reden dat de AOW gerechtigde leeftijd hebben bereikt en een laag inkomen hebben (ouderenkorting en/of alleenstaand zijn (alleenstaande- ouderenkorting). En ouders hebben vaak recht op op een belastingteruggaaf omdat ze kinderen hebben en daardoor een belastingkorting van toepassing is. Maar u moet wel aangifte doen.

In 2016 kunt u nog aangifte doen over de jaren 2011, 2012, 2013, 2014 en 2015. Ons advies: vul eerst de aangifte in om te kijken wat u terug kunt krijgen en doe dat elektronisch, dat scheelt heel veel rekeningwerk. Heeft u een fiscaal partner, doe dan samen aangifte. Zo kunt u aftrekposten en vermogen optimaal verdelen en haalt u het maximale uit de aangifte.

Bron: Fiscalert januari 2016.

Help ik ga scheiden wat nu?

En dan is het zover, je komt er achter dat er geen gezamenlijke toekomst meer is. De relatietherapie heeft niet gebracht wat je hoopte of je partner heeft definitief voor een ander gekozen. Wat er in jullie leven gebeurt is, is misschien ook niet altijd waar je zelf voor kiest of beide voor gekozen hebt maar je hebt nu wel de keus om zelf te beslissen hoe je met deze impactvolle gebeurtenis als een echtscheiding om gaat.

Hier komen veel emoties bij kijken en juist op dat moment moeten er de meest belangrijke beslissingen genomen worden over de toekomst: Over de woning, over jullie kinderen, over je mogelijke inkomsten en over bijvoorbeeld je eigen bedrijf of onderneming.

Een vechtscheiding is emotionele verwaarlozing

Vorig jaar gingen bijna 20.000 koppels met kinderen uit elkaar. Inmiddels loopt ongeveer 1 op de 5 scheidingen uit op een vechtscheiding. Het is een vorm van kindermishandeling, stelt de Taskforce Kindermishandeling. ,,Kinderen voelen zich niet meer veilig thuis, terwijl dat een basisbehoefte van een kind is. Zij zien een vechtscheiding als emotionele verwaarlozing” Een vechtscheiding is emotionele verwaarlozing voor de kinderen maar ook voor jezelf. Door te vechten kom je in een negatieve spiraal en raak je de grip kwijt op je leven.

Hoe neem ik beslissingen en hoe kan ik dat nu?

Want letterlijk en figuurlijk zakt in deze fase de grond onder jullie voeten vandaan. Voordat beslissingen genomen kunnen worden is het belangrijk dat je weet waar je voor staat en waar je voor zal gaan. Wat vind je belangrijk in de nieuwe toekomst. Wellicht ga je er eerst even tussen uit zodat je in alle rust beslissingen kunt gaan nemen. Daarnaast is het van belang je niet op te laten jagen. Soms is een van de partners al verder in het (rouw)proces dan de ander.

Voor goed scheiden en niet even snel via een paar klikken op het internet is persoonlijke professionele begeleiding nodig op verschillende vlakken. Door deze begeleiding kunnen jullie als ouders samen kwalitatief goede afspraken maken en ontstaat er ook ruimte voor de wensen en verwachtingen van de kinderen. Maar nog belangrijker is dat jullie verder gaan als collega-ouders en niet als vechtende exen.

Het is van belang dat het financiële en fiscale advies van de echtscheiding betrouwbaar en uitvoerbaar is.

Feiten op een rij laten zetten:
Het meest verstandig is om alle feitelijkheden op een rij te laten zetten en de fiscale en juridische consequenties van de wensen door een financieel (echtscheidings)planner[1] te laten doorrekenen . Het belangrijkste is dat jullie allebei focus hebben op waar je naar toe wilt zodat de juiste berekeningen gemaakt kunnen worden. Daarnaast kunnen dan de correcte uitgangspunten gehanteerd worden. Zo komen jullie goed beslagen ten eis en kun jullie in de mediation (kan zowel bij een VFAS advocaat[2] of echtscheidingsmediator[3] de juiste keuzes maken. Daarin is ook van belang dat het niet altijd om gelijk krijgen gaat maar om jullie beiden geluk. Als jullie beiden weer een gelukkige toekomst tegemoet kunnen zien heb je daarzelf en de mensen in je omgeving het meeste baat bij.

Financiële afspraken laten toetsen:
Voordat emotionele gesprekken achter de rug zijn en de gemaakte afspraken eindelijk op papier staan kan het belangrijk zijn deze te laten toetsen door een financieel (echtscheidings) planner. Het echtscheidingsconvenant met daarin de gemaakte afspraken zijn van belang voor de uitvoerbaarheid van het financiële gedeelte van de scheiding. Bij de bank krijgen jullie anders te horen dat de gemaakte afspraken niet uitvoerbaar zijn. Mediators en advocaten kunnen niet altijd beoordelen of de gewenste afspraken met betrekking tot bijvoorbeeld de eigen woning financieel mogelijk zijn. Om te voorkomen dat jullie convenant niet voldoet aan de eisen van de bank of hypotheekverstrekker, is het belangrijk dat er getoetst worden of de convenant voldoet aan de wet en regelgeving. Op deze manier kan de echtscheiding ook daadwerkelijk afgewikkeld worden. Mogelijkheden die bijvoorbeeld doorgerekend kunnen worden zijn:

Wat is de hoogte van de huidige hypotheek en wat is mogelijk in de toekomst. Hoe werkt het overgangsrecht en kan de huidige hypotheekconstructie behouden blijven. Hoe komt de nieuwe hypotheek eruit te zien en wat zijn de bijbehorende maandlasten. Gaat de bank of financiële instelling hiermee akkoord en zo niet, op wat voor basis kan het eventueel wel.

Kan een van jullie in de echtelijke woning blijven wonen of moet de woning verkocht worden. En wat daarna? Gaan jullie ieder huren of weer een andere woning kopen. Wat voor aankoopprijs is realistisch?

Hoe wordt het vermogen verdeeld ? Hoe zal de verdeling zijn bij echtscheiding. Bij een ontvangen schenking onder uitsluitingsclausule die geïnvesteerd is in de eigen woning kan het zomaar zijn dat het bedrag verdampt is om misschien wel meer waarde is geworden. Dit hangt af van het tijdstip van investering en de eventuele gemaakte afspraken in de eventuele huwelijkse voorwaarden.

Wat moeten we doen met ons pensioen? Pensioenverevening zoals de wet dat voorschrijft laten toepassen, pensioenverdeling of pensioenconversie.

Hoe verder met mijn onderneming?

Voor een ondernemer is een echtscheiding nog complexer. De echtscheiding heeft dan naast privé ook een rechtstreeks effect op (het voortbestaan van) de onderneming. Zo komt het vaak voor dat jij als Directeur Groot Aandeelhouders (DGA’s) of IB-ondernemer na het opmaken van de commerciële balans, veel rijker ben dan jij in de praktijk ervaarde of juist armer. Ook zal er bijvoorbeeld bij een BV goed gekeken moeten worden wat de eventuele opgebouwde pensioenvoorziening is en wat voor afspraken hierover gemaakt gaan worden. Denk ook bijvoorbeeld aan de rekening courant krediet etc. Als je denkt het goed te hebben gedaan door huwelijkse voorwaarden op te laten stellen voor het aangaan van het huwelijk, dan geeft dit lang niet in alle gevallen bescherming voor je onderneming en je vermogen. Immers, in veel huwelijkse voorwaarden staat een periodiek verrekenbeding. En als dit niet jaarlijks gebeurd is heeft dit verregaande gevolgen.

Met bovenstaande input en informatie kunnen jullie gefundeerde beslissingen nemen. Nadat deze financiële besluiten zijn genomen kan de advocaat of mediator verder met het opmaken van de afspraken in het echtscheidingsconvenant en ook bijvoorbeeld het opstellen van een ouderschapsplan.

En daarnaast kan een een goed doordacht convenant ervoor zorgen dat er achteraf geen gedoe en gezeur komt. Want als je zaken toch anders wil dan eerder bedacht zijn afspraken alleen maar te wijzigen door weer een nieuw convenant op te laten stellen en in te laten dienen bij de rechtbank. En als inmiddels (ex) partner de afspraken eigenlijk wel lekker vind zo zal er een gerechtelijke procedure gestart moeten worden met weer hoge kosten en waarschijnlijk irritaties. Daar worden jullie beiden en ook de kinderen niet beter van.

Nadat het echtscheidingsconvenant is opgesteld en de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven kan de hypotheek geregeld worden en andere belangrijke zaken in gang gezet worden. Denk ook bijvoorbeeld aan het aanvragen van de toeslagen bij de belastingdienst, het wijzigen van de voorlopige teruggaaf, het informeren van het pensioenfonds en het wijzigen van het testament.

Conclusie

Geconcludeerd kan worden dat het bij scheiden van belang is in alles rust beslissingen te nemen op een gefundeerde manier. De materie is complex en je kunt dit niet alleen. Overweeg je te scheiden en wil je graag de financiële consequenties inzien alvorens de definitieve stap te zetten is het goed om advies in te winnen bij een financieel echtscheidingsexpert. Je staat er niet alleen voor in deze moeilijke tijd!

Heb je naar aanleiding van dit blog vragen over jullie individuele situatie of wil je meer informatie als professional in het echtscheidingsproces, aarzel dan niet om contact met mij op te nemen.

Eigen woning en echtscheiding

Ruim 1/3 deel van alle huwelijken eindigt in echtscheiding. (33.000 huwelijken per jaar, inclusief samenwonenden is dit rond de 100.000 per jaar). Door de huidige economische situatie is er een toename van het aantal echtscheidingen. 

Scheiden betekent veel regelen!

U kunt via www.echtscheidingsplan.nl, www.rechtwijzer.nl ,www.wijzeringeldzaken.nl  en www.juridischloket.nl al veel voorwerk verrichten maar dat is pas het begin. Naast een mediator en/of advocaat & notaris heeft u ook een financieel planner nodig. Zonder een financieel planner kan er niet vooruit gekeken worden naar uw nieuwe financiële toekomst en uw mogelijkheden. Het is verstandig om daarnaast wel een financieel planner die ook in het in het Kwaliteitsregister Financieel Echtscheidingsadviseur staat te zoeken. (RFEA).

Bij een echtscheiding moeten in relatief korte tijd een groot aantal financiële en fiscale beslissingen worden genomen.Door te kiezen voor een adviseur uit het Register Financieel Echtscheidingsadviseur (RFEA) weet u zeker dat uw adviseur deskundig en gediplomeerd is. Hij of zij kan u gedegen advies geven rond uw scheiding. Daarnaast worden uw belangen gewaarborgd door een gedragscode en onafhankelijke geschillenregeling.

Inwinnen financieel advies

Een echtscheiding heeft naast emotionele en organisatorische ook financiële consequenties. Het is van belang dat het advies wat u krijgt betrouwbaar is. De ontbinding van een huwelijk kost bijna net zo veel als de huwelijksreceptie dus het moet wel goed gebeuren en het liefst in samenwerking met een geregistreerd financieel echtscheidingsadviseur. Wie een laag inkomen heeft, kan in sommige gevallen subsidie voor rechtshulp aanvragen.

Uw woning en de hypotheek

Het komt in de praktijk vaak voor dat echtscheidingsconvenanten inhoudelijk niet overeenstemmen met de huidige fiscale wet-  en regelgeving. Zorg er dus voor dat uw convenant ook op financieel gebied afgestemd is met een financieel planner en laat u voordat u samen een regeling treft met betrekking tot de de eigen woning ook goed voorlichten door uw adviseur over de gevolgen van de echtscheiding. Zo komt u achteraf niet voor verrassingen te staan en weet u dat de afspraken die u samen maakt in het convenant ook uitvoerbaar zijn

Per 1 januari 2013 is de fiscale wetgeving ten aanzien van de eigen woning ingrijpend gewijzigd en is het overgangsrecht van toepassing op de toen bestaande hypotheken. Het overgangsrecht houdt in dat voor bestaande leningen de hypotheekrenteaftrek onveranderd blijft. Dit geldt ook als u uw hypotheek oversluit. Als u een bestaande lening ophoogt (bijvoorbeeld voor verbouwing of i.v.m. echtscheiding), dan gelden de nieuwe regels wel voor het extra bedrag dat u leent.

Beperking aftrek hypotheekrente

Vanaf 1 januari 2013 moeten huiseigenaren nieuwe leningen in maximaal 30 jaar volledig en ten minste annuïtair aflossen (maandelijkse een vast bedrag). Pas dan heeft de huiseigenaar nog recht op hypotheekrenteaftrek. Bij een aflossingsvrije lening vervalt het recht op hypotheekrenteaftrek. Dit geldt ook als gelijktijdig wordt gespaard voor de (gedeeltelijke) aflossing na maximaal 30 jaar.

voorbeeld van overgangsrecht en echtscheiding:

Roos is gehuwd in gemeenschap van goederen met Huub.  In 2009 hebben zij een eigen woning gekocht.  De eigenwoningschuld bedraagt EUR 200.000 en is aflossingsvrij. In mei 2015 gaan Roos en Huub scheiden.  Roos wenst in de woning te blijven wonen en besluit Huub uit te kopen. Roos  gaat naar de bank voor advies. De waarde van de woning is op dat moment EUR 150.000. Roos neemt het eigendomsaandeel van Huub in de woning over. De totale aflossingsvrije lening van EUR 200.000 wordt op haar naam gezet. Het saldo van Eigenwoningforfait en (hypotheek)rente is tussen Huub en Roos in de aangifte steeds verdeeld in de verhouding 60:40.

Voor welk bedrag is sprake van een eigenwoningschuld voor Roos?

Doordat Roos het eigendomsaandeel van Huub in 2015 overneemt, verwerft zij de andere helft van de woning. De waarde van de woning is gedaald naar EUR 150.000. Het eigendomsaandeel van ieder vóór overname bedraagt derhalve EUR 75.000. Dat houdt in dat de maximaal mogelijke eigenwoningschuld voor Roos in totaal EUR 175.000 (EUR 100.000 +/+ EUR 75.000)bedraagt. Roos had op 31 december 2012 een bestaande eigenwoningschuld van EUR 100.000. Hiervoor geldt het overgangsrecht. Dit betekent dat deze aflossingsvrije lening kwalificeert als eigenwoningschuld en de (hypotheek)rente dus aftrekbaar blijft in box 1. Voor een bedrag van EUR 75.000 geldt geen overgangsrecht en moet worden voldaan aan de nieuwe fiscale wetgeving. Nu de bestaande aflossingsvrije lening geheel op de naam van Roos wordt gezet, moet een bedrag van EUR 75.000 worden omgezet in een annuïtaire of lineaire lening, om in aanmerking te komen voor (hypotheek)renteaftrek in box 1. Nu de gehele lening aflossingsvrij blijft, is slechts voor EUR 100.000 sprake van een eigenwoningschuld en is alleen over dit bedrag de (hypotheek)rente aftrekbaar in box 1. De toerekening van het belastbare inkomen uit eigen woning tussen fiscale partners heeft geen gevolgen voor de resterende periode waarvoor recht bestaat op (hypotheek)renteaftrek. Er wordt dus niet aangesloten bij de door Huub en Roos bij de aangifte inkomstenbelasting gekozen verdeelsleutel

Overige risico’s

Nadat de hypotheek geregeld is, is het ook van belang om stil te staan bij de risico’s van het overlijden van uw (ex) partner en de impact op bijvoorbeeld de partneralimentatie. Deze zal over het algemeen bij hypotheekverstrekkers meegeteld worden bij uw inkomsten. Maar hoe zeker zijn deze inkomsten? Bovenstaand praktijkvoorbeeld geeft aan hoe complex de toedeling van de eigen woning en hypotheek kan zijn.

Denk ook aan de risico’s van het pensioen. Verevening van pensioenrechten bij scheiden hoeft niet altijd het beste passende advies te zijn. U kunt van wettelijke regelingen afwijken indien u daar samen afspraken over maakt.

Geconcludeerd kan worden dat het bij scheiden van belang is goed vooruit te kijken met een financieel planner omdat de materie complex is. Zorg dat u echtscheiding en uw dak boven uw hoofd goed geregeld zijn. Zoekt ondersteuning voor de financiële keuzes bij scheidingen en verbreken van het samenlevingscontract.

Het is belangrijk om vroeg in het proces een financieel planner in te schakelen voordat zaken geregeld worden. Door helderheid te scheppen in de financiële situatie ontstaat er rust en is de kans groter dat u er samen uitkomt.

Een scheiding roept niet alleen emotionele maar ook zakelijke vragen op. Vragen zoals ‘kan ik in het huis blijven wonen?’, ‘hoe zit het met ons pensioen?’, ‘wat regelen we voor de kinderen?’. U zoekt zekerheid en wilt graag inzicht in uw portemonnee als u gaat scheiden. Samenwerking met advocaten, mediators en notarissen is van groot belang.

Wilt u eens geheel vrijblijvend uw situatie doorspreken? Neemt dan contact op met mij op 06-28418123 – www.moreadvice.nl